Copy
Logo van Open State Foundation met 'Open data voor digitale transparantie' tagline

Goedemiddag,

Na een lang traject is de Wet Open Overheid afgelopen dinsdag aangenomen door de Tweede Kamer. De overheid wordt daarmee een stuk transparanter in haar informatievoorziening. Het vierde nationale Actieplan Open Overheid zal daar verder aan bijdragen, deze wordt op 16 februari gelanceerd. Daarnaast bereiden we ons voor op de verkiezingen met de ProgrammaVergelijker en Waarismijnstemlokaal.nl. Ook geven we de nieuwe strategie van OSF vorm met behulp van jullie input.

De Wet open overheid is aangenomen!

Op dinsdag 26 januari stemde de Tweede Kamer na een week uitstelling over de Wet open overheid (Woo). Er werd breed in de Kamer voor de vernieuwde Woo gestemd, waardoor deze is aangenomen! Het was een lang beleidstraject waar verschillende externe organisaties, waaronder Open State Foundation input hebben gegeven. Nu de wet door de Tweede Kamer is aangenomen, is dit een stap in de goede richting naar een transparantere overheid. Het initiatiefwetsvoorstel van de leden Snels (GroenLinks) en Van Weyenberg (D66) heeft als doel om de actieve openbaarmaking van overheidsinformatie te bevorderen. Daarnaast werd het amendement van Harry van der Molen (CDA) dat persoonlijke beleidsopvattingen openbaar moeten worden gemaakt, zij het in geanonimiseerde vorm, aangenomen. Ondanks dat een groot deel van de amendementen is aangenomen, analyseren we in dit bericht de uitkomst ook met een kritische blik: zo is ook het amendement van de Kamerleden Snoeren en Bisschop aangenomen over een absolute weigeringsgrond voor de openbaarmaking van bedrijfs- en fabricagegevens. Dit is een beperkend amendement en met deze absolute weigeringsgrond worden gegevens rondom bedrijven niet openbaar gemaakt.

Lancering vierde Actieplan Open Overheid 

Naast de aangenomen nieuwe Wet open overheid, gaat de overheid verder op weg naar openheid met het vierde nationale Actieplan Open Overheid van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). Open State Foundation heeft input gegeven en pakt ook actiepunten uit dit plan op. Op 24 december stuurde BZK de Engelstalige versie van het actieplan naar het Open Government Partnership, een samenwerkingsverband dat de krachtige krachten bundelt om een verantwoordelijk, responsief en inclusief bestuur te bevorderen.

In dit vierde Actieplan Open Overheid (2020-2022) ligt de focus op open organisaties voor een open democratie, zowel op lokaal als op nationaal niveau. Dit vergt werk en onderhoud en openheid is een van de middelen om dit te bereiken. OSF werkt actief mee aan onder andere de voortzetting van de Open Wob (Open FOIA) en het spanningsveld rondom beleidsintimiteit: enerzijds worden interne nota's niet openbaar gemaakt, anderzijds is vraag naar meer transparantie vanuit de samenleving naar de scenario's die ambtenaren ontwikkelen. Daarnaast werkt OSF samen met het ministerie van Binnenlandse Zaken aan een Open Contract register en bouwen we mee aan betere overheidsdiensten met open normen voor justitiële gegevens.  

De officiële lancering van het plan vindt plaats op dinsdagochtend 16 februari. We nodigen jou van harte uit om hierbij aanwezig te zijn. Meer weten en aanmelden? Serv Wiemers, directeur Open State Foundation, is één van de sprekers.

Open Contract Register 

Het Kabinet heeft November 2019 de strategie voor de Rijksinkoop bepaald: “Inkopen met Impact”. Het Rijk richt haar inkoop voor de bedrijfsvoering, van meer dan 10 miljard euro, op het realiseren van maatschappelijke doelstellingen rondom groene en sociale duurzaamheid, en innovatie. Het project Open Contract Register, onderdeel van het Actieplan Open Overheid, heeft als doel een open platform te bouwen met alle beschikbare, openbare informatie over de Rijksinkoop. Dit heeft belanghebbenden de mogelijkheid om informatie over overheidsopdrachten te raadplegen op één informatie- en engagementplatform. Na de totstandkoming van dit platform wordt er actief een dialoog georganiseerd tussen het Rijk en burgers, bedrijven en belangenorganisaties. De uitkomst van deze dialoog zal naar verwachting leiden tot een beter maatschappelijke effect van de Rijksinkoop en daarmee tot meer waardering voor de resultaten van deze besteding van het belastinggeld. 

Op het moment bevindt dit project zich in de voorbereidingsfase waarbij we een analyse maken van de eisen en opstelling van specificaties van het contractregister. Dit doen we door o.a. interviews en drie stakeholder bijeenkomsten. Hier worden de mogelijke hergebruikers van de aanbesteding informatie bevraagd over hun wensen inzake de informatievoorziening over de Rijksinkoop. Met als doel om te achterhalen wat hun prioriteiten daarbij zijn en welke informatie zij willen zien en willen analyseren. 

Op weg naar de verkiezingen: de ProgrammaVergelijker 

Er is een probleem met openheid van verkiezingsprogramma’s in Nederland. Het toenemende aantal actieve partijen maakt het voor de kiezer zo goed als onmogelijk om zich in te lezen in alle standpunten. Hoewel verkiezingsprogramma’s dus zo open zijn als het maar kan is er door het grote aantal een drempel ontstaan voor het brede publiek om ook daadwerkelijk kennis te nemen van de inhoud. De ProgrammaVergelijker is een manier van inzicht bieden in de Nederlandse politiek die voorbij gaat aan de politicologische inzet van vele sites en tools om te duiden. Wij geven met deze tool de macht in handen van de burger om zelf te zoeken zonder daarbij een oordeel te geven. Met een simpele zoekopdracht kun je de onderwerpen die jij als burger belangrijk vindt opzoeken in de verkiezingsprogramma’s. De zoekmachine bevat alle partijprogramma's die momenteel bekend zijn. De aankomende tijd wordt de ProgrammaVergelijker en het design nog verder uitgewerkt. 

KvK op een commerciële koers met het handelsregister

Open State Foundation maakt zich hard voor een open handelsregister i.p.v de huidige commerciëlere koers van de KvK. De handelsregisterwet die nu op tafel ligt is een bedreiging voor het toegankelijk maken van (zakelijke) informatie. Door de wetswijziging krijgt de Kamer van Koophandel veel controle over het handelsregister via het zogeheten databankenrecht. Dit is in onze ogen principieel onjuist. Open data zijn belangrijk voor democratische controle en voor de economie: ondernemers kunnen aan de hand daarvan nieuwe, innovatieve producten ontwikkelen. KvK-directeur Schootstra reageerde hier ook op in het NRC-artikel wat verscheen op 25 januari, en zegt dat dit genuanceerder zit. Hij erkent dat de KvK door Economische Zaken „tot op zekere” hoogte geacht wordt om kostendekkend te werken.

Waar is mijn stemlokaal?

In de aanloop naar de Tweede Kamer verkiezingen op 17 maart 2021 verzamelt Open State Foundation alle stembuslocaties bij elkaar. 'Waar is mijn stemlokaal' is het platform waar gemeenten informatie over stembureaus en afgiftepunten voor iedereen beschikbaar maken. Het initiatief wordt gesteund wordt door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, de VNG en de Kiesraad. Tijdens de afgelopen verkiezingen leverde 75% van de gemeenten de gegevens aan en is de website meer dan 1 miljoen keer bezocht. Op dit moment kunnen gemeenten weer deelnemen aan het platform zodat we gezamenlijk ervoor kunnen zorgen dat de kiezer zo makkelijk mogelijk de weg naar de stembus kan vinden. Ook is de data openbaar beschikbaar waardoor iedereen er zijn eigen tools en analyses op los kan laten. 

Column: einde van de Rutte-doctrine?

De val van een kabinet over de toeslagenaffaire is een val over een gebrek aan openheid van de overheid. Het is het einde van een lang drama dat gekenmerkt wordt door zwart gelakte stukken, verwijten over en weer, maar vooral een falende informatievoorziening van de Kamer en geen openheid naar de betrokken burgers en journalisten. Rutte beloofde meer openheid en transparantie, maar met de aankomende verkiezingen in zicht is de vraag of hij deze intenties nakomt en op welke manier. Staat het wel vast dat de Rutte-doctrine eindigt met Rutte III? Projectmanager Tim Vos-Goedhart schreef hierover een column die volgende week op i-Bestuur verschijnt. Eén om in de gaten te houden!

Resultaten enquête: enthousiasme over OSF en bruikbare tips 

Open State Foundation ontwerpt nu de strategie voor de komende jaren. Dat willen we natuurlijk niet in beslotenheid doen, en daarom hebben we onze achterban – jullie dus – een enquête voorgelegd. In de eerste week van januari hebben we vragen uitgestuurd over waar OSF staat, waar we ons in ons werk op zouden moeten richten, welk verdienmodel daarbij hoort, wat jullie van onze communicatie vinden en hoe we de community het beste bij ons werk kunnen betrekken. De resultaten waren leerzaam en gaven ons ook een opsteker: 89% van de respondenten vindt het werk van OSF (zeer) relevant voor de komende jaren. Lees meer over de uitkomsten van deze enquête in dit bericht op onze website.  

Ons werk steunen?

Geloof je net als wij dat overheidsinformatie van ons allemaal is en als open data beschikbaar moet zijn voor burgers, journalisten, wetenschappers, maatschappelijke organisaties, start-ups of politici en bestuurders zelf? Dan kan je het werk van Open State Foundation steunen met een eenmalige of periodieke bijdrage. Met jouw steun kunnen we overheden aanzetten tot meer transparantie, data ontsluiten en veelsoortig hergebruik mogelijk maken. Heel erg bedankt!

(NB: Open State Foundation heeft de ANBI-status, waardoor donateurs hun gift mogen aftrekken)

Contact opnemen

Wil je meer weten over transparantie bij de overheid? Bekijk onze website waar we over al onze projecten uitleggen hoe we overheden en publieke instellingen bewegen om informatie als open data te ontsluiten en hergebruik te stimuleren. Heb je vragen, suggesties of heb je onze hulp nodig bij het openen van data? Neem dan contact op.

Kom eens langs bij een van onze Hack de Overheid-Meetups. En we hebben ook een openbare Slack waar de Hack de Overheid-community met elkaar in gesprek is over open data, hergebruik en samenwerking.
Meedoen? Heel welkom!


Tot in 2021!

Website
Twitter
LinkedIn
Flickr
Facebook
Open State Foundation
Kattenburgerstraat 5 - 002 B
1018 JA, Amsterdam
Nederland

Wilt u wijzigen hoe u deze e-mails ontvangt?
U kunt uw voorkeuren bijwerken of zich afmelden.