Copy

Goedemiddag,

Een nieuwe maand en een nieuwe strategie! De nieuwe strategie "Rebel en Partner" voor de jaren 2021-2023 laat zien hoe Open State Foundation de komende tijd aan de slag gaat met open data en transparantie. Daarnaast presenteerden we nog een ander rapport, als afsluiting van de eerste fase van het Open Inkoop project: "Hoe ontsluiten we inkoop informatie?". Ook hebben we al meer dan 100 eerste gebruikers verwelkomd op JODAL! Een plek voor de lokale journalist om gemakkelijk overheidsdata te doorzoeken en te vinden.  

Nieuwe OSF-strategie 2021-2023: Rebel & Partner 

Zoals eerder aangekondigd in deze nieuwsbrief heeft Open State Foundation zich de afgelopen maanden gebogen over een nieuwe strategie voor de komende jaren. Het afgelopen strategische driejarenplan liep begin dit jaar af, en er zijn heel wat nieuwe ontwikkelingen die vragen om een nieuwe aanpak. De coronacrisis heeft natuurlijk veel invloed op alle lagen van de maatschappij. De digitalisering ontwikkelt zich steeds sneller. En de overheid pakt een grotere rol. Hoe kunnen we die tegenmacht organiseren?

Openheid en digitale transparantie zijn de antwoorden die Open State Foundation kan en moet geven. Wij zetten ons in voor een transparante samenleving door open data. Dat doen we door soms de rol van rebel en soms die van partner op te pakken. We ontsluiten data en stimuleren hergebruik. We lobbyen voor openheid; we bouwen tools die die openheid mogelijk maken; en we geven advies aan overheden hoe die openheid te organiseren. De komende periode geven we extra aandacht aan communicatie en het beïnvloeden van de maatschappelijke agenda. En we zetten in op acquisitie, van donoren en fondsen.

Voor het opstellen van de nieuwe strategie hebben we input gehaald van binnen (door interne brainstorms) en van buiten (door gesprekken met stakeholders en de enquête onder de achterban). Lees de strategie, en doe met ons mee onder het motto: open data, transparante samenleving!

 

Makkelijk overheidsdata zoeken en koppelen met JODAL

In de vorige nieuwsbrief vertelden we over de lancering van het Journalistiek Dashboard Lokaal (JODAL): een platform waarop datasets van decentrale overheden worden gekoppeld en op eenvoudige wijze doorzoekbaar gemaakt voor journalisten. De onderstaande afbeelding die linkt naar de nieuwe animatie maakt de lokale journalist wegwijs op JODAL; van de gepersonaliseerde en beschermde omgeving tot aan het opslaan en terugvinden van zoekopdrachten. 

Op de website van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek verscheen een artikel waarin we de voordelen van JODAL op een rijtje zetten. Allereerst hoeven journalisten niet langer afzonderlijke instanties en websites af te struinen om raadsbesluiten, gemeentelijke uitgaven en nieuwsberichten van lokale politieke partijen te vinden. Daarnaast wordt vergelijkend onderzoek simpeler, dankzij de mogelijkheid om zoekopdrachten te combineren. En je hoeft van tevoren niet exact te weten wat je zoekt, zoals bij een Wob-verzoek.

Verder kan de gelinkte data ‘spontane ontdekkingen’ opleveren. Zo belandde een journalist die in verband met vastgoedprijzen zocht op een perceel in een gemeente, bij een document waarin stond dat op het aangrenzende terrein met Chroom-6 gewerkt was. Relevante informatie als het gaat om informatie over woningen, die hij zonder de database nooit gevonden had! Oftewel, journalisten komen een stuk minder ver met googelen dan met ‘jodelen’. Een woord dat gezien het groeiend aantal eerste gebruikers, misschien nog wel eens aanslaat…

KvK-consultatie voor open handels- en UBO-register staat op de agenda 

Op 26 mei startte het ministerie van Economische Zaken samen met de Kamer van Koophandel (KvK) een online consultatie over het gebruik van data uit het handelsregister. Dit register bevat bedrijfsinformatie, die partners en klanten nodig hebben om te weten met wie ze zakendoen. In Nederland is dit register gesloten, tenzij je betaalt. Hetzelfde geldt voor het UBO-register, dat informatie bevat over de uiteindelijke belanghebbende van een bedrijf. De KvK verdient dus geld met het verkopen van data van anderen, die zij beheert op basis van een publiek taak. Open State Foundation maakt zich hard voor een openbaar handelsregister, o.a. om witwaspraktijken, terrorismefinanciering en belastingontduiking beter te bestrijden. Daarvoor moet de data ook herbruikbaar worden. Nu is het nog niet mogelijk op een persoon te zoeken, wat onderzoek naar ‘dubbele petten’ onmogelijk maakt. Een open handels- en UBO-register heeft daarnaast economische voordelen, zoals het creëren van een gelijk(er) speelveld, innovatie door nieuwe toepassingen, het ontstaan nieuwe zakelijke kansen en versterking van de Europese interne digitale markt.

Daarom zal Open State Foundation de consultatie gebruiken om te pleiten voor openheid. Het ministerie en de KvK geven aan dat nadrukkelijk aandacht besteed zal worden aan ‘de juiste balans tussen openbaarheid en privacy’. Wij benadrukken dat het privacy-argument niet te pas en te onpas gebruikt kan worden: we sluiten het kadaster (of het internet) toch ook niet af omdat er persoonlijke informatie te vinden is? De KvK moet daarom anders worden vormgegeven waarin bepaalde informatie, zoals privé-adressen van zzp’ers kunnen worden afgeschermd, maar openbaarheid van publieke informatie de boventoon zal worden. Op deze manier zetten we een eerste stap richting een openbaar handelsregister!

Slotbijeenkomst 'Open Inkoop in Beeld' 

Samen met het ministerie van Binnenlandse zaken voert Open State Foundation het project Open Contract Register uit om inkoopdata van de Rijksoverheid openbaar te maken en te centraliseren met één open inkoop register. Deze ontwikkeling is noodzakelijk voor controle op en verbetering van de doelmatigheid en integriteit van Rijksinkoop. De eerste fase van het project is net afgerond, waarbij de focus lag op het onderzoeken van de behoeftes van (her)gebruikers van inkoopdata. Daaruit is gebleken dat zij op dit moment beperkte toegang hebben tot inkoopdata, dat contract- en implementatiedata niet worden gepubliceerd en dat de kwaliteit van de beschikbare data onvoldoende is. De resultaten van het onderzoek en onze aanbevelingen voor het platform, zijn te vinden in een rapport, dat OSF-directeur Serv Wiemers op 10 mei presenteerde bij de slotbijeenkomst ‘Open Inkoop in Beeld’ en aanbood aan André Weimar (CPO Rijk). De conclusies uit de bijenkomst lees je ook in het nieuwsbericht op onze site. 

Gebrek aan lobby-transparantie in Den Haag

Begin april deed Open State Foundation onderzoek naar het lobbylandschap in Nederland, aan de hand van ministeriële agenda’s. Het onderzoek, waaruit bleek dat het bedrijfsleven onevenredige toegang heeft en ministers hun agenda-afspraken niet consequent publiceren, verscheen op de voorpagina van het NRC. Daarnaast werden er Kamervragen gesteld, die op 29 mei beantwoord werden door BZK-minister Kajsa Ollongren, mede-ondertekend door premier Mark Rutte. De strekking van de antwoorden benadrukt het belang van een gelijk speelveld, maar Ollongren legt de nadruk op de verantwoordelijkheid van ministers hier een eigen afweging in te maken, net als met het bijhouden van de agenda’s. 

En hoe zit het met regulering? Met de verwijzing naar de nota “Lobby in Daglicht” uit 2017 en aanstaande gedragsregels is het uitgangspunt om de verantwoordelijkheid bij ministers zelf te laten liggen. Daarnaast wordt benadrukt dat “het kabinet de voorkeur [geeft] aan openheid over besluitvormingsprocessen in plaats van een volledige specificatie van contacten met lobbyisten, lobbyorganisaties of andere maatschappelijke partijen of individuen." Een antwoord dat haaks staat op de ontwikkelingen op dit gebied in andere landen en een ondermijning van het OESO-rapport waaruit blijkt dat Nederland op het gebied van regulatie tekort schiet. Met ons in gesprek hierover? Stuur gerust een mail naar: rosa@openstate.eu

Impact story over Open Spending

OSF-projectleider Jesse Renema vertelt in de vandaag verschenen impact story op data.overheid over de platformen Open Spending en Open Spending lijstjes. Op deze platformen worden sinds 2015 de huishoudboekjes van decentrale overheden inzichtelijk en vergelijkbaar als open data gepubliceerd. "Als individu geloof ik in de kracht van bewoners, maatschappelijke initiatieven en iedereen die zich inzet voor een betere, leefbare en duurzame wereld", vertelt Renema. 

Open State Foundation verwelkomt twee nieuwe bestuursleden

Dit voorjaar betekent vernieuwing voor Open State Foundation. Naast een nieuwe strategie hebben we ook nieuwe leden in het bestuur. Noor Buur heeft ons na vele actieve bestuursjaren verlaten. Wij danken haar hartelijk voor het vele werk en de inzet die ze voor Open State Foundation heeft gedaan. Voor Nora in de plaats komen twee fantastische nieuwe bestuursleden: Ruben Brave en Kees Verhoeven. Kees Verhoeven was tot en met maart Tweede Kamerlid met onder andere digitalisering in zijn portefeuille. De paden van Kees en Open State Foundation kruisten zich als vanzelf. Dat geldt ook voor Ruben Brave die specialist is op het gebied van internet-startups en bestuurslid van Internet Society Nederland. Met Ruben en Kees hebben we waardevolle kennis en netwerken in zowel de publieke als private sector in huis.

Ons werk steunen?

Geloof je net als wij dat overheidsinformatie van ons allemaal is en als open data beschikbaar moet zijn voor burgers, journalisten, wetenschappers, maatschappelijke organisaties, start-ups of politici en bestuurders zelf? Dan kan je het werk van Open State Foundation steunen met een eenmalige of periodieke bijdrage. Met jouw steun kunnen we overheden aanzetten tot meer transparantie, data ontsluiten en veelsoortig hergebruik mogelijk maken. Heel erg bedankt!

(NB: Open State Foundation heeft de ANBI-status, waardoor donateurs hun gift mogen aftrekken)

Contact opnemen

Wil je meer weten over transparantie bij de overheid? Bekijk onze website waar we over al onze projecten uitleggen hoe we overheden en publieke instellingen bewegen om informatie als open data te ontsluiten en hergebruik te stimuleren. Heb je vragen, suggesties of heb je onze hulp nodig bij het openen van data? Neem dan contact op.

Kom eens langs bij een van onze Hack de Overheid-Meetups. En we hebben ook een openbare Slack waar de Hack de Overheid-community met elkaar in gesprek is over open data, hergebruik en samenwerking.
Meedoen? Heel welkom!

Bekijk ook al onze Projecten, Tools & Data
Website
Neem contact op
RSS
Twitter
LinkedIn
Facebook
Flickr
GitHub
Open State Foundation
Kattenburgerstraat 5, gebouw 002 B
1018 JA, Amsterdam

Wilt u wijzigen hoe u deze e-mails ontvangt?
U kunt uw voorkeuren bijwerken of zich afmelden.