Leuke weetjes, belangrijke feiten, interessante projecten en natuurlijk de agenda over Duurzaam Bodembeheer: dat is de nieuwsbrief van de Bodemacademie.

 Nummer 28     9 oktober 2015


 

Inhoud

Bodemacademie.nl vernieuwd
Visuele en praktijkrelevante bodeminformatie op de vernieuwde site met actuele informatie die is ingericht naar ecosysteemdiensten, bodemproblematiek en bodemmaatregelen. Publicaties en bodembrede informatie geven de site extra verdieping. 
Lees verder

Film vestigt aandacht op ondergrondverdichting
Verdichting van de bodem is een onderschat probleem in de landbouw. Onder de ploegdiepte is het probleem vrijwel onomkeerbaar. Daarom hebben CLM, Alterra, IPO en Rijkswaterstaat een film gelanceerd.
Lees verder

Zicht op de bodem met de Bodemscan
Eenduidige methode voor akkerbouwers om de bodem te beoordelen en advies te verkrijgen omtrent te nemen maatregelen om de bodemvruchtbaarheid goed op peil te houden: de 'Bodemscan'.
Lees verder

Brabant start met bodemvriendelijke pachtvoorwaarden
Online publicatie van de nieuwe pachtvoorwaarden voor gronden in bezit van provincie Brabant om duurzaam bodem- en waterbeheer op pachtgrond te stimuleren.
Lees verder

Bodemsignalen nu ook in het Engels beschikbaar

Het meest succesvolle bodemboek van Nederland – met inmiddels meer dan 15.000 exemplaren verkocht - is nu ook in een Engelse versie verschenen.
Lees verder

Bodeminformatie op Nutrinorm vernieuwd
De samenhang tussen bodem en bemesting krijgt extra aandacht op de vernieuwde site van Nutrinorm, kenniswebsite over bemesting.
Lees verder

Bodem belangrijke factor in CO2-footprint
Nederlandse biologische zuivel- en akkerbouwproducten zijn klimaatvriendelijk, vaak beter dan gangbare landbouw en soms zelfs helemaal klimaatneutraal.
Lees verder

Toepassing gefilterd digestaat in biologische fruitteelt
Hoe kun je de stikstofbeschikbaarheid in de biologische fruitteelt verbeteren door middel van toediening van vloeibare organische meststoffen.
Lees verder

Agenda

 

Bodemacademie.nl vernieuwd: visuele en praktijkrelevante bodeminformatie

Actuele informatie over duurzaam bodembeheer in de landbouw  is te vinden bij de Bodemacademie. De website trekt iedere maand ruim 3.000 unieke bezoekers. De vernieuwde site is ingericht naar ecosysteemdiensten, bodemproblematiek en bodemmaatregelen. Publicaties en bodembrede informatie geven de site extra verdieping.

Toegepaste bodeminformatie
Sinds 2010 stellen CLM en het Louis Bolk Instituut hun bodemgerelateerde onderzoeksresultaten en publicaties beschikbaar via de gezamenlijke website www.bodemacademie.nl en de digitale Bodemacademienieuwsbrief. Beleidsmakers, studenten, agrarische ondernemers en adviseurs vinden hier algemene en toegepaste bodemkennis.
 
Vernieuwde website
De website wordt goed bezocht en trekt maandelijks meer dan 3.000 unieke bezoekers. Om hen beter te bedienen is de website nu toegankelijker en visueler gemaakt. Het zoeken is vergemakkelijkt via diverse menu’s: ecosysteemdiensten, bodemkwaliteit, bodemmaatregelen en bodembeoordelingsmethoden. De site is des te relevanter in het Jaar van de Bodem (2015), waarin internationaal aandacht wordt gevraagd voor het belang van de bodem.
 
Het Louis Bolk Instituut en CLM nodigen iedereen uit relevante en nuttige nieuwsberichten en aankondigingen op het gebied van duurzaam bodembeheer in de landbouw beschikbaar te stellen op de Bodemacademie.

naar boven

Film vestigt aandacht op ondergrondverdichting


Verdichting van de bodem is een onderschat probleem in de landbouw. Onder de ploegdiepte is het probleem vrijwel onomkeerbaar. Daarom hebben CLM, Alterra, IPO en Rijkswaterstaat een film gelanceerd.

In de film komt tijdens een alledaags gesprek tussen boer en adviseur de gevolgen en oplossingen in beeld. Ook zijn er in vier factsheets de gevolgen en oplossingen voor verdichting vastgelegd. Bijna 50% van de ondergrond in de landbouw overschrijdt het niveau van kritische dichtheid bleek tijdens veldonderzoek. Het gaat dan om de ploegzool en dieper. Ondergrondverdichting is onomkeerbaar. De diepte maakt het lastig om ondergrondverdichting op te heffen zonder dat de structuur instabiel wordt en opnieuw verdicht. Dit leidt tot opbrengstderving door nat- en droogteschade, kwaliteitsverlies en verminderde infiltratie van water in de bodem. Aandacht voor het voorkomen van ondergrondverdichting is dus noodzakelijk.

Prisma project
Het Interprovinciaal Overleg Bodem en Rijkswaterstaat zijn opdrachtgevers van het Prisma-project waarin onderzoek en communicatie plaats vindt over ondergrondverdichting door CLM en Alterra. Eerdere resultaten van het project zijn een risicokaart voor ondergrondverdichting, een bevestiging van de aanwezigheid daarvan in het veld en de onbekendheid van het probleem bij boeren en andere belanghebbenden als waterschappen en natuurbeheerders.

Film
Uit eerdere fasen van het project bleek dat meer aandacht nodig is voor de gevolgen van ondergrondverdichting en praktische maatregelen ter voorkoming ervan. De film en de factsheets voorzien in deze behoefte. De film brengt de noodzaak in beeld voor de oogst, bodemstructuur en berijdbaarheid en toont oplossingen. De factsheets voorzien praktische informatie over ondergrondverdichting in relatie tot de waterhuishouding, natuurontwikkeling, het agrarisch bedrijf en klimaatverandering.
 
Meer informatie over het Prisma-onderzoek:
Film, factsheets en rapport
 
Nadere inlichtingen:
Elisa de Lijster, edelijster@clm.nl, T. 0345-470 0722

naar boven
 

Zicht op de bodem met de Bodemscan

Veel ondernemers vragen om een eenduidige beoordeling van hun bodem en advies omtrent te nemen maatregelen om de bodemvruchtbaarheid goed op peil te houden. Met de ‘Bodemscan’ van het Louis Bolk Instituut is nu een eenduidige methode voor akkerbouwers voorhanden. Zowel bodemvruchtbaarheid, als waterhuishouding, grondbewerking en groenbemesters komen aan bod.

Getest in de praktijk
De bodemscan is uitgebreid getest in de praktijk door diverse akkerbouwers van Stichting Veldleeuwerik. Veel gronden zoals de Veenkoloniale gronden staan bekend om hun kwetsbaarheid rond verdroging en uitspoeling van nutriënten. Ook de bodemvruchtbaarheid vermindert. Toch kunnen akkerbouwers het tij keren, door bijvoorbeeld op een andere manier naar drainage te kijken, of storende lagen in de bodem op te sporen. De brochure “Bodemscan zand- en dalgronden” bevat een helder stappenplan voor de akkerbouwer die werk wil maken van zijn bodem.
 
Download de PDF of bestel de hard copy tegen verzendkosten

Meer informatie:

Chris Koopmans, c.koopmans@louisbolk.nl T. 0343-523860
naar boven
 

Brabant start met bodemvriendelijke pachtvoorwaarden

Sinds 15 juli staan nieuwe pachtvoorwaarden voor gronden in bezit van provincie Brabant online. Hiermee wil de provincie duurzaam bodem- en waterbeheer op pachtgrond stimuleren. Groenontwikkelfonds Brabant baseert de duurzame pachtvoorwaarden op een advies van CLM.

Dat advies gaat in op de effectiviteit van de pachtvoorwaarden en het verpachtingsproces. Daarnaast berekende CLM het effect op de pachtprijs via het eigen rekenmodel Pachtwijzer.

CLM verkende specifieke pachtvoorwaarden voor gronden die binnen of buiten het begrensde natuurnetwerk liggen. Buiten het natuurnetwerk heeft de grond een landbouwkundige waarde en geldt het doel om de omgevingskwaliteit (waterkwaliteit, bodemkwaliteit en biodiversiteit) te versterken. Daarbij kunnen pachtvoorwaarden gelden als behoud en beheer van landschapselementen en het uitsluiten van teelten die de water- en bodemkwaliteit te zwaar belasten.
 
Binnen het begrensde natuurnetwerk is het primaire doel de gronden geschikt te maken voor de toekomstige natuur. Grasland is daarvoor een geschikt landgebruik. CLM stelde specifieke beheerpakketten op waarbij door selectieve bemesting en maaien zo veel mogelijk fosfaat aan de bodem wordt onttrokken. Het ruwvoer dat daarbij wordt gewonnen past uitstekend in de moderne melkveehouderij.
 
De voorgestelde duurzame pachtvoorwaarden beïnvloeden de gewasopbrengst en vragen extra arbeid. Dat verlaagt het rendement van deze pachtgronden en beïnvloedt de pachtprijs. Om het effect op de pachtprijs vast te stellen is het CLM-rekenmodel Pachtwijzer gebruikt.
 
Meer informatie:
Elisa de Lijster, edelijster@clm.nl T. 0345-470 0722

naar boven

Bodemsignalen nu ook in Engels beschikbaar

Het meest succesvolle bodemboek van Nederland – met inmiddels meer dan 15.000 exemplaren verkocht - is nu ook in een Engelse versie verschenen.

Bodemsignalen biedt praktische informatie en handige doe-het-zelf-testen om actief met bodembeheer aan de slag te gaan. Uit ervaringen van boeren blijkt dat bodembeheer niet alleen leerzaam is, maar ook plezierig om te doen!
De bodem is de basis van de landbouw. Het is dus zaak deze gezond te houden. Maar hoe pakt je dat aan? Weten met wat voor bodem je te maken heeft, is een eerste vereiste. Zelfs letterlijk: pak eens een handje grond of graaf een profielkuil.
 
Soil Signals. A practical guide to a fertile soil. 2015. Chris Koopmans en Ton van Schie (eds.). Roodbont uitgeverij. ISBN 978-90-8740-157-3.
Bestellen en lezen bij Roodbont uitgeverij

Meer informatie:
Chris Koopmans, c.koopmans@louisbolk.nl T. 0343-523860

naar boven

Bodeminformatie op Nutrinorm vernieuwd

NutriNorm.nl is al 25 jaar een kenniswebsite over bemesting. Bodem en bemesting zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en omdat 2015 ‘het jaar van de bodem’ is heeft NutriNorm extra aandacht besteed aan dit thema.
 
Op NutriNorm.nl is het thema Bodem ingericht in samenwerking met het Louis Bolk Instituut. Hier is alle belangrijke basisinformatie te vinden over grondsoorten, bodemvruchtbaarheid, bodemstructuur en bodemleven. In de nieuwe online Bemestingsplanner kun je zelf op een eenvoudige manier een bemestingsplan maken waar plant EN bodem bemest worden.
 
Op NutriNorm geven we aandacht aan vragen die leven in de praktijk. Op de website geven we ook antwoord op de vragen over de invloed van meststoffen op het bodemleven en ook de rol van meststoffen in het verhogen van de bodemvruchtbaarheid. Om de juiste antwoorden op deze vragen te geven wordt intensief samengewerkt met kennispartners. Uit een recente studie, uitgevoerd door WUR, komt naar voren dat stikstofkunstmest een rol speelt in het op peil houden van de bodemvruchtbaarheid. Hoe dat zit? Lees dit in het scientific journal.

Meer informatie:
Heeft u zelf nog een vraag? Vul het contactformulier in op NutriNorm.nl

naar boven
 

Bodem belangrijke factor in CO2-footprint

Nederlandse biologische zuivel- en akkerbouwproducten zijn klimaatvriendelijk, vaak beter dan gangbare landbouw en soms zelfs helemaal klimaatneutraal. Deze conclusie trokken CLM en het Louis Bolk Instituut uit eigen modelberekeningen en op basis van wetenschappelijke artikelen. Opvallend, want doorgaans wordt juist aangenomen dat de biologische landbouw per eenheid product slechter scoort dan gangbaar. Het meenemen van onder andere de organische stof balans levert echter een belangrijke positieve bijdrage. Daaruit valt voor de hele landbouw veel te leren.
 
Op verzoek van enkele deelnemers van het Praktijknetwerk “Biologisch: Klimaatneutraal!” startten CLM en LBI een literatuuronderzoek naar broeikasgasemissies in de biologische melkveehouderij. Daarbij kwam al snel een interessant voorbeeld naar voren. In Oostenrijk meldt de Hofer-supermarkt op alle biologische huismerkartikelen hoeveel beter deze scoren dan gangbare producten.
Het Oostenrijkse FIBL-instituut heeft voor al deze artikelen een levenscyclus analyse (LCA) opgesteld. Daarin hebben ze, naar nieuwe Europese standaarden, ook de verandering van landgebruik en de verandering in het organische stofgehalte in de bodem meegenomen. In de meeste Nederlandse studies die tot nu toe verschenen werden deze factoren niet meegenomen.
Uit deze LCA blijkt dat op biologische bedrijven in Oostenrijk het organische stofgehalte van de bodem toeneemt en gemiddeld 400 kg CO2  equivalent/ha vastgelegd wordt. Op gangbare bedrijven neemt het organische stof gehalte in de bodem gemiddeld af. De gerelateerde broeikasgasemissie is ongeveer 200 kg CO2 equivalent/ha (Küsterman et al. 2007 in Hörtenhuber et al. 2010 p.6). Ook in Duitsland zijn soortgelijke waarden gemeten.
Exacte (langjarige) cijfers voor Nederland zijn (nog) niet beschikbaar. Als we stellen dat deze cijfers ook voor Nederland gelden, dan blijkt de biologische melkveehouderij gemiddeld zo’n 10 tot 20% klimaatvriendelijker dan de gangbare melkveehouderij.
 
Biologische akkerbouwproducten scoren eveneens goed; deels omdat er geen kunstmest voor gebruikt is én omdat organische stof in de bodem opgebouwd wordt. In het project bleken enkele akkerbouwers zelfs helemaal klimaatneutraal dankzij de opbouw van organische stof. Opbouw van organische stof in de bodem is dus een belangrijke factor bij het reduceren van de CO2 footprint.
 
Het achtergrondartikel is te downloaden op www.biologisch-klimaatneutraal.nl
 
Meer informatie:
Erik van Well, evwell@clm.nl T. 0345 470 0756
Kees van Veluw, k.vanveluw@louisbolk.nl T. 0343 523860

naar boven

Toepassing gefilterd digestaat in biologische fruitteelt

In het praktijknetwerk Benutting Organische Kringloopstikstof is onderzocht hoe de stikstofbeschikbaarheid in de biologische fruitteelt te verbeteren is door middel van toediening van vloeibare organische meststoffen.
 
Vooral in een jonge aanplant is de stikstofbeschikbaarheid in het voorjaar een probleem. De proef is uitgevoerd in een biologisch perceel, in een jonge aanplant van Conference peren. In de proef zijn twee vloeibare organische meststoffen vergeleken, die in principe door middel van fertigatie toegediend zouden kunnen worden. Het gaat om gefilterd digestaat en Organic Plant Feed korrels die opgelost zijn in water. De vloeibare meststoffen zijn in deze proef in 3 giften uitgebracht en direct oppervlakkig ondergewerkt. In parallel lopende proeven is gekeken in hoeverre gefilterd digestaat ook met druppelaars kan worden toegediend. Wanneer de leidingen tussen de beurten door doorgespoeld worden, is dit mogelijk. Tijdens het seizoen zijn de gehaltes in de bodem en de gehaltes in het plantsap gevolgd. De N-mineraal gehalten in de bodem stijgen aanzienlijk door de toediening van de meststoffen. Dit zien we echter niet of nauwelijks terug in de stikstofgehaltes in het plantsap. Mogelijk speelt hierbij ook de verdeling van stikstof in de boom, tussen houtige delen, blad en vruchten een rol. Daarnaast kunnen andere factoren de opname van stikstof en de omzetting in het blad blokkeren. In eerste instantie lijkt alleen bijbemesting met vloeibare, organische meststoffen niet voldoende te zijn om het probleem van stikstofvoorziening in jonge peren in het voorjaar op te lossen, hoewel de mineralisatiesnelheid van de meststoffen voldoende groot is, en ze in die zin wel potentie hebben als snel beschikbare organische stikstofbron.
 
Meer informatie:
Praktijknetwerk Benutting Organische Kringloopstikstof
Willemijn Cuijpers, w.cuijpers@louisbolk.nl T. 0343 523860
Leen Janmaat, l.janmaat@louisbolk.nl  T. 0343 523860

naar boven
 

Agenda

15 oktober: Noordelijke Netwerkdag Bodem, Assen
De 3 noordelijke provincies aandacht besteden aan het 'Jaar van de Bodem'. Het programma gaat in meerdere sessies in op landbouw, bodem en biodiversiteit; ondergrond en (grond)water; aardkundige waarden; bodemverontreiniging.
Meer informatie op de website van Provincie Drenthe. Aanmelden kan via deze link.
 
7 november. Film Bodemboeren, Bant (NOP)
Op initiatief van Ecoshop Helder in Lemmer. Film om 20:00 uur (mogelijkheid voor streekmaaltijd voorafgaand aan film, om 18.00 uur). Locatie: Vakantiepark Eigenwijze,
Meer informatie, aanmelden en prijzen op website Ecoshop Helder

24 november: Bodem Breed Symposium. Rotterdam - Kop van Zuid (Lantaren Venster)
Met verbreding van thema’s en deelnemers die zich bezighouden met het bodem-watersysteem.
Meer informatie en aanmelding op website Bodem Breed
 
27 november: Seminar Smart fertilization en soil quality, Wageningen
Wageningen UR en Landbouwcommunicatie BV organiseren deze seminar. Show en Demonstratie op de Unifarm en seminar.
Meer informatie op website van Wageningen UR en/of website van smartfertilization.org
 
1-2 december: TPorganics Organic Innovation Days, Brussel
Het doel van dit event is het innovatiepotentieel van de biologische voedings- en landbouwsector in de kijker te plaatsen.
Meer informatie
 
11 december: TerrAgenda, Utrecht
Slotevent van het Jaar van de Bodem, door Initiatief Bewust Bodemgebruik en Werkgroep Jaar van de Bodem.
Meer informatie
 
20-21 januari 2016. Bodem op de Bio-beurs 2016. IJsselhallen Zwolle
De nationale vakbeurs rond duurzame, biologische voeding en landbouw. Op het congres krijgt u een overzicht te zien van wat een jaar aandacht voor de bodem heeft opgeleverd.
Meer informatie

naar boven

 
 
 
Copyright © 2015 Bodemacademie, Alle rechten voorbehouden

Ons correspondentieadres:
Bodemacademie
info@bodemacademie.nl
p/a Louis Bolk Instituut
Hoofdstraat 24
3972 LA  Driebergen
 









Email Marketing Powered by Mailchimp